|
Thung lũng Cò Bay
Như đã từng giới thiệu,
"Cánh đồng vàng" Bồng Miêu nằm trong
thung lũng Cò Bay thuộc địa phận thôn Bồng Miêu
(nay là thôn 10), xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh.
Nhắc đến Bồng Miêu, người ta nghĩ ngay đến
một mỏ vàng với trữ lượng rất lớn. Vào
những buổi chiều tà, khi ánh mặt trời khuất
sau những dãy núi, hàng nghìn con cò không biết
từ đâu bay về giăng trắng cả thung lũng. Từ
hiện tượng thiên nhiên ngoạn mục này, người
dân địa phương đã đặt cho thung lũng cái tên
thơ mộng : thung lũng Cò Bay. Từ thung lũng Cò
Bay nhìn lên là dãy núi Kẽm sừng sững.
Để khám phá hết vẻ đẹp
của thung lũng Cò Bay, tận mắt chứng kiến
những địa điểm mà người Chăm xưa đã đào
núi tìm vàng và những hầm lò của người Pháp
thì không thể không leo lên núi Kẽm được. Ngược
theo dòng suối Xà Rô dốc đứng, ghềnh đá cheo
leo, lởm chởm bám đầy rêu trơn trợt mới đến
được Xà Rô - nơi làm vàng của người Chăm xưa.
Đây là một khu vực tương đối bằng phẳng,
rộng khoảng 10m2 và nằm ở lưng chừng núi
Kẽm. Tại đây vẫn còn nhiều ngách đá được
người Chăm xưa đào sâu vào trong núi để tìm
vàng. Những miệng ngách đá cao khoảng 17m,
rộng khoảng 1m sâu hun hút trông như những hang
động tự nhiên. Không hiểu người Chăm xưa
với những công cụ thô sơ đã làm như thế nào
mà có thể đào những ngách ăn sâu vào lớp đá
cứng như vậy. Từ địa điểm Xà Rô men theo
triền núi Kẽm, đi trên những con đường mòn bé
tẹo, dốc đá cheo leo, một bên là vách núi
dựng đứng, một bên là vực thẳm... mới cảm
nhận cái cảm giác hết sức mạo hiểm nhưng cũng
đầy thú vị. Hai bên lối đường mòn, cỏ lau,
cây dại, dây rừng... mọc um tùm; tiếng chim
rừng hót râm ran, tiếng chí chóe đùa giỡn
của bầy khỉ, tiếng nai mang gọi bầy văng
vẳng bên tai. Có những đoạn phải khom người
chui qua những đường hầm được đào xuyên qua
vách núi. Những đường hầm dài hun hút, mát đến
lạnh người. Cứ cách 5-7m là có một lỗ to tròn
để thông gió và lấy ánh sáng. Từ những lỗ
này có thể nhìn thấy được cảnh núi rừng hùng
vĩ, hoang sơ...
Vượt qua gần 10km đường
mòn bao quanh triền núi là đến đồi AD. Đứng
trên đồi này có thể nhìn bao quát toàn cảnh
thung lũng Cò Bay. Một bức tranh sơn thủy hữu tình
hiện ra trước mắt. Thung lũng Cò Bay ngút ngàn
màu xanh của cây cỏ và dòng sông Bồng Miêu lượn
lờ trôi xuôi về hướng biển. Xa xa dòng Thác
Trắng rầm rì tuôn chảy trông như một dải
lụa trắng mềm mại vắt dọc theo triền núi Ba
Rô. Thác Trắng cao khoảng 50m, rộng chừng 20m, dòng
nước mát lạnh từ đỉnh Ba Rô tuôn trào như
bất tận. Vẻ đẹp của thung lũng Cò Bay từ lâu
đã đi vào tiềm thức của người dân nơi đây.
Từ Thác Trắng, theo đường mòn cắt ngang qua
rừng keo lá tràm, ngược về hướng đông nam
khoảng 700m là có thể đến được suối Hầm Hô.
Hầm Hô là một đoạn suối thuộc sông Bồng Miêu.
Dòng nước sông Bồng Miêu khi chảy đến đoạn
Đập Tràn (do người Pháp xây dựng để phục
vụ cho việc khai thác vàng) đột ngột hạ
thấp độ cao tạo nên một dòng thác trắng xóa.
Dòng nước rầm rì chảy suốt ngày đêm, len
lỏi vào từng tảng đá, từng khe đá mà thiên
nhiên đã ưu ái ban tặng cho Hầm Hô đã tạo nên
một phong cảnh hết sức hữu tình.
Đá ở đây không biết cơ
man nào kể xiết, đủ hình thù, kích cỡ. Có
những tảng đá to, phẳng lì rộng đến cả
chục mét vuông, 20-30 người ngồi vẫn còn dư
chỗ. Càng ngạc nhiên thú vị khi thấy hàng
chục chiếc cối đá, bàn nghiền và những vũng
to tròn được đục khoét ngay trên những tảng
đá nằm giữa dòng suối. Những chiếc cối đá,
bàn nghiền và những vũng này có thể minh
chứng cho một điều : từ xưa, cư dân địa phương
đã tận dụng nguồn nước và bãi đá tự nhiên
tại nơi đây để khai thác vàng. Người xưa đã
chọn những phiến đá to, bằng phẳng đục thành
những lỗ tròn để giã quặng, khoét những đường
rãnh dài để nghiền quặng và đục đẽo
những lỗ to tròn để đãi quặng lấy vàng.
Nhiều nhất là những chiếc cối đá được đục
đẽo khá công phu với nhiều kích cỡ khác nhau.
Cái nhỏ nhất có đường kính khoảng 0,4m, sâu
khoảng 0,2m; cái to nhất có đường kính khoảng
I,5m, sâu chừng 1m. Hai bên bờ suối là những
triền đá với hàng chục phiến đá to nặng đến
hàng tấn nhưng vuông vức, bằng phẳng được
xếp chồng lên nhau như có một sự sắp đặt nào
đó của con người. Có những tảng đá to,
nặng nằm chông chênh lên nhau tạo thành những
cái hang có thể chứa được 3-4 người.
Dù đã có nhiều bước chân
tìm đến thung lũng Cò Bay và khám phá, chiêm ngưỡng
“Cánh đồng vàng”, nhưng Bồng Miêu vẫn còn
đó những bất ngờ thú vị trong tour du lịch
mới.
|
